10 - « لا يَسْتَوِي مِنْكُمْ مَنْ أَنْفَقَ مِنْ قَبْلِ الْفَتْحِ وَ قاتَلَ » « 1 » كسانىاز شما كه پيش از فتح [ مكه ] انفاق و جهاد كرده‌اند [ با ديگران ] يكسان نيستند . 11 - « وَ أُخْرى تُحِبُّونَها نَصْرٌ مِنَ اللَّهِ وَ فَتْحٌ قَرِيبٌ » « 2 » و [ رحمتى ] ديگر كه آن را دوست داريد : يارى و پيروزى نزديكى از جانب خداست . 12 - « إِذا جاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَ الْفَتْحُ » « 3 » چون يارى خدا و پيروزى فرا رسد . پيروزى در موارد ياد شده به‌معانى زير است : فتح مكه ، يا گشوده شدن سرزمين مشركان ، پيروزى الهى و پيامبر صلى الله عليه و آله بر همهء بندگان ؛ يارى شدن محمد ؛ يارى شدن به وسيله محمد ؛ قضاوت و داورى عذاب شدن مشركان در دنيا ؛ و پاداش و كيفر در روز قيامت . « 4 » در تفسير قمى در بارهء آيه شريفه « وَ أُخْرى تُحِبُّونَها نَصْرٌ مِنَ اللَّهِ وَ فَتْحٌ قَرِيبٌ » « 5 » آمده است : يعنى در دنيا با پيروزى قائم و نيز گفته است : فتح مكه . « 6 » در كتاب تأويل الايات از امام صادق دربارهء آيه شريفه : « قُلْ يَوْمَ الْفَتْحِ لا يَنْفَعُ الَّذِينَ كَفَرُوا إِيمانُهُمْ وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ » « 7 » آمده است : روز فتح روزى است كه دنيا بر قائم گشوده مىشود ، و ايمان آوردن كسانى كه پيش از آن مؤمن نبوده و اين پيروزى را باور نداشته‌اند سودى ندارد . كسى كه از قبل ايمان آورده باشد ، ايمان او سود دارد و در نزد خداوند از قدر و منزلت برخوردار است و روز قيامت

--> ( 1 ) - حديد ( 57 ) ، آيه 10 . ( 2 ) - صف ( 61 ) ، آيه 13 . ( 3 ) - نصر ( 110 ) ، آيه 1 . ( 4 ) - ر . ك . مجمع البيان ، ج 3 ، ص 207 ؛ ج 4 ، ص 531 ؛ ج 8 ، ص 332 ؛ ج 9 ، ص 233 ؛ ج 10 ، ص 554 . ( 5 ) - صف ( 61 ) ، آيه 13 . ( 6 ) - تفسير قمى ، ج 2 ، ص 366 ؛ تفسير صافى ، ج 5 ، ص 171 ؛ نور الثقلين ، ج 5 ، ص 318 ؛ بحار ، ج 51 ، ص 49 . ( 7 ) - سجده ( 32 ) ، آيه 29 .